Air shower w cleanroomie – dobór, montaż i odbiór prysznica powietrznego

Czym jest air shower i gdzie go stosujemy?

Prysznic powietrzny to śluza z ukierunkowanymi strumieniami filtrowanego powietrza. Osoba w odzieży ochronnej albo transportowany materiał przechodzi przez ustalony cykl przed wejściem do strefy kontrolowanej. Urządzenie może mieć obieg własny, układ filtracji, dysze nawiewne oraz blokadę drzwi. Parametry dobieramy do konkretnego procesu, a nie do samej powierzchni pomieszczenia.

Air showery wykonujemy przy wejściach do produkcji precyzyjnej i pomieszczeń o wymaganej czystości powietrza. Dla ruchu personelu stosuje się przejścia osobowe, dla wózków i dużych ładunków – rozwiązania materiałowe lub przejazdowe. Dobór musi uwzględniać ruch w szczycie zmiany, czyszczenie urządzenia i możliwość bezpiecznego opuszczenia śluzy.

Air shower a zwykła śluza osobowa – co się zmienia?

Zwykła śluza organizuje granicę stref, przebieranie i otwieranie drzwi. Prysznic powietrzny dodatkowo oddziałuje strumieniem powietrza na powierzchnię odzieży albo ładunku. W żadnym wariancie nie zastępuje prawidłowego ubioru, procedury higienicznej, utrzymania różnicy ciśnień ani filtracji końcowej w cleanroomie. Jeżeli proces wymaga ochrony mikrobiologicznej, zakres kwalifikacji i dekontaminacji trzeba ustalić oddzielnie.

Gdzie montujemy śluzę?

Najpierw rysujemy drogi personelu i materiałów. Sprawdzamy, gdzie odbywa się przebieranie, czy istnieje punkt mycia lub oczyszczania materiałów, z której strony wjeżdża wózek i gdzie trafiają opakowania zewnętrzne. Dopiero wtedy określamy liczbę drzwi, gabaryty przejścia i kierunek ruchu. Śluza umieszczona w niewłaściwym miejscu może tworzyć zator, prowokować omijanie procedury i pogarszać stabilność strefy.

Jak air shower współpracuje z kaskadą ciśnień?

Przy otwieraniu drzwi zmienia się szczelność granicy stref. Automatyka musi współpracować z blokadą krzyżową, wentylacją i alarmami różnicy ciśnień. Sprawdzamy zachowanie układu podczas cyklu, przy dużym ruchu osób, po zabrudzeniu filtrów i po zaniku zasilania. Kierunek przepływu określamy na podstawie tego, czy chronimy produkt, ludzi czy sąsiednie pomieszczenia.

Nie przyjmujemy jednej uniwersalnej wartości ciśnienia dla wszystkich zakładów. Wynik zależy od procesu, nieszczelności przegród, pracy odciągów miejscowych i wymagań technologii. Więcej o tych zależnościach piszemy w artykule o śluzach i kaskadzie ciśnień.

Jakie dane są potrzebne do wyceny air showera?

• Rzut wejścia i kierunek przejścia ludzi lub materiału.
• Gabaryty ładunków, sposób transportu i liczba przejść na zmianę.
• Wymagania czystości, warunki temperatury i wilgotności oraz procedura przebierania.
• Opis istniejącej wentylacji, różnic ciśnień i automatyki drzwi.
• Wymagania dotyczące sterowania, rejestracji zdarzeń, alarmów i odbioru.

Co sprawdzamy przy uruchomieniu?

Weryfikujemy działanie wentylatorów, filtrów, cyklu i blokad drzwi, reakcję na alarm, parametry przepływu oraz wpływ pracy śluzy na sąsiednie pomieszczenia. Badania klasy czystości powietrza i ewentualną kwalifikację GMP uzgadniamy jako odrębny zakres. Sam test urządzenia nie jest potwierdzeniem klasy ISO całego cleanroomu.