Warsztaty · serwisy · lakiernie

Wentylacja i ogrzewanie warsztatów, serwisów i lakierni

Warsztat ma jednocześnie duże straty przez bramy, zmienną liczbę pojazdów, spaliny, oleje, środki chemiczne i czasem spawanie lub lakierowanie. Dlatego wentylacji nie dobiera się tu z jednej liczby wymian – trzeba rozdzielić wentylację ogólną od odciągów miejscowych i procesowych.

Nowoczesny warsztat samochodowy
Warsztat mechaniczny

Ogrzewanie nadmuchowe, odciągi spalin, bilans nawiewu i wywiewu oraz ograniczenie strat przez bramy.

Serwis / SKP

Dodatkowe wymagania wynikające z procesu, kanałów rewizyjnych, pracy silników i detekcji gazów.

Lakiernia

Wentylacja mechaniczna i filtracja, kontrola NDS, strefy zagrożenia wybuchem i brak swobodnej recyrkulacji powietrza procesowego.

Dobór ilości powietrza

Otwieranie bramy nie jest metodą projektowania wentylacji

W starszych warsztatach rzeczywista wymiana powietrza często odbywa się przez nieszczelności, otwierane okna i bramy garażowe. Taki obiekt może pozornie „dobrze się przewietrzać”, ale strumień jest niekontrolowany, zależy od pogody i nie daje pewności utrzymania wymaganej jakości powietrza.

Dla pomieszczeń pracy ogólne przepisy BHP wymagają doboru wymiany z funkcji pomieszczenia, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń. Jeśli występują substancje szkodliwe, wentylacja musi zapewnić nieprzekraczanie NDS. W praktyce warsztat rozbijamy więc na kilka niezależnych bilansów: ludzi, spalin, procesów chemicznych, wilgoci i zysków ciepła.

Wniosek

Brama może być istotnym składnikiem infiltracji i strat ciepła, ale nie zastępuje wymaganej wentylacji mechanicznej ani miejscowego odciągu tam, gdzie proces wprowadza zanieczyszczenia.

Najpierw usuwamy zanieczyszczenia przy źródle

Spaliny silnikowe

Jeżeli pojazd pracuje wewnątrz, właściwym rozwiązaniem jest odciąg spalin możliwie blisko rury wydechowej, a nie próba „rozcieńczenia” wszystkiego wentylacją ogólną.

WT wymagają odciągów miejscowych przy miejscowej emisji substancji szkodliwych. W wybranych branżowych przepisach dla stanowisk obsługowo-naprawczych wymóg indywidualnych wyciągów spalin jest zapisany wprost.

Spawanie i szlifowanie

Dymy spawalnicze i pyły powstają lokalnie. Stosujemy odciąg stanowiskowy lub ramię odciągowe, a wentylacja ogólna pokrywa pozostały bilans.

Duży wyciąg bez nawiewu kompensacyjnego może wytworzyć podciśnienie i zasysać zimne powietrze przez bramy.

Mycie, chemia, odtłuszczanie

Karty charakterystyki i ocena ryzyka decydują, czy emisja wymaga wentylacji miejscowej, określonej filtracji, materiałów odpornych chemicznie lub wykluczenia recyrkulacji.

Kanały rewizyjne

Są strefą, w której zanieczyszczenia cięższe od powietrza mogą się kumulować. Dla zawodowej obsługi i napraw samochodów WT przewidują mechaniczną wentylację kanałów rewizyjnych sterowaną czujkami niedopuszczalnego poziomu CO.

Recyrkulacja w warsztacie – tylko tam, gdzie rzeczywiście wolno

W nowoczesnym warsztacie komora mieszania może być bardzo rozsądnym rozwiązaniem: część powietrza obiegowego wraca przez nagrzewnicę, a kontrolowany udział świeżego powietrza kompensuje wentylację i potrzeby użytkowników. Daje to dużo mniejsze koszty ogrzewania niż ciągłe grzanie 100% zimnego powietrza zewnętrznego.

Nie można jednak recyrkulować „wszystkiego ze wszystkiego”. Przepisy BHP wykluczają recyrkulację m.in. przy substancjach trujących, uciążliwych zapachach, możliwości nagłego wzrostu stężenia substancji szkodliwych i zagrożeniu wybuchem. Dlatego czysta część mechaniczna może pracować inaczej niż lakiernia, spawalnia czy strefa intensywnego użycia chemii.

Lakiernie

Lakiernia to osobny proces, a nie „warsztat z mocniejszym wentylatorem”

Aktualne rozporządzenie BHP z 2023 r. wymaga, aby natryskiwanie powierzchni odbywało się na otwartej przestrzeni, w komorach malarskich albo w pomieszczeniach wyposażonych w mechaniczną wentylację i filtrację powietrza. Przy napylaniu wentylacja ma dostarczać czyste powietrze i zapewniać nieprzekraczanie dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych.

Nawiew kompensacyjny

Musi dostarczyć powietrze w sposób niezakłócający kierunku przepływu w strefie lakierowania.

Filtracja i NDS

Strumień wynika z emisji materiałów, technologii kabiny i wymaganego utrzymania stężeń poniżej wartości dopuszczalnych.

ATEX i pożar

Jeżeli używane materiały tworzą atmosferę wybuchową, urządzenia i sposób wentylacji muszą odpowiadać wymaganiom dla tej strefy.

Nie stosujemy jednej uniwersalnej wartości „10 wymian/h” jako podstawy projektu. Dla konkretnej lakierni liczą się dane procesu, kabiny, materiałów i wymagane stężenia.

Ogrzewanie warsztatu – brama zmienia wszystko

Warsztat potrzebuje szybkiej reakcji po otwarciu bramy. Duża bezwładność ogrzewania powierzchniowego nie zawsze jest zaletą, dlatego dobrze sprawdzają się systemy nadmuchowe. Dobór mocy powinien obejmować nie tylko przenikanie przez przegrody, ale także rzeczywiste straty infiltracyjne i pracę wentylacji.

Nagrzewnice wodne

Dobre przy kotle, węźle lub pompie ciepła. Wersje z EC pozwalają płynnie reagować na zmianę zapotrzebowania.

Nagrzewnice gazowe

Szybkie ogrzewanie bez rozległej instalacji wodnej. Wymagają poprawnej instalacji gazowej i spalinowej.

Nagrzewnica + komora mieszania

Dla nowych „czystych” warsztatów: kontrolowany udział świeżego powietrza i recyrkulacja w jednym układzie.

Rooftop / odzysk ciepła

Dla większych, nowoczesnych obiektów, showroomów i serwisów, gdy wymagane jest także chłodzenie i pełna kontrola wentylacji.

Przykład projektowy

Moc dobieramy z bilansu każdej strefy, a nie z samej powierzchni

W typowym obiekcie łączącym warsztat i magazyn poszczególne strefy mogą mieć zupełnie inne obciążenia. Część warsztatowa traci dużo ciepła przez częste otwieranie bram i większą wentylację, podczas gdy magazyn może mieć mniejsze wymagania temperaturowe i inny sposób użytkowania.

Dlatego osobno liczymy przegrody, bramy, infiltrację, wentylację i temperaturę projektową dla każdej strefy. Dopiero na tej podstawie dobieramy liczbę nagrzewnic i ich moc, zamiast stosować jeden przelicznik W/m² dla całego budynku.

Najczęstsze błędy

Liczenie bramy jako wentylacji

Otwieranie bramy jest niekontrolowane i nie gwarantuje jakości powietrza.

Brak nawiewu kompensacyjnego

Odciągi spalin i stanowiskowe mogą „wysysać” halę i zwiększać infiltrację.

Recyrkulacja powietrza z lakierni

Powietrze z procesów chemicznych nie może być traktowane jak czyste powietrze warsztatowe.

Nagrzewnica nad stanowiskiem

Silna struga gorącego powietrza bezpośrednio na pracownika pogarsza komfort.

Brak detekcji tam, gdzie jest wymagana

Kanały, SKP i wybrane stanowiska mają dodatkowe wymagania dla CO/LPG.

Jedna strefa dla całego serwisu

Biuro, hala napraw, myjnia i lakiernia mają zupełnie inne wymagania.

Podstawa prawna

W projekcie uwzględniamy m.in. WT §147–151 i wymagania dla garaży/kanałów, ogólne przepisy BHP §32–38 oraz – dla lakierni – rozporządzenie MRiT z 12 września 2023 r. dotyczące m.in. malowania natryskowego.

Warunki Techniczne · Ogólne przepisy BHP · BHP przy malowaniu natryskowym

Projekt + wykonanie

Prześlij układ warsztatu lub serwisu

Podaj liczbę stanowisk, rodzaj wykonywanych prac, wysokość obiektu, wymiary bram, czy silniki pracują wewnątrz, czy występuje spawanie/lakierowanie oraz dostępne źródło ciepła. Dobierzemy ogrzewanie, nawiew, wywiew i odciągi.

Ofertowanie:
12 306 55 95
oferty@santier.pl